İzzet Ünlü

​Tekne pervaneleri

26-03-2017

Tüm teknelerde yürütücü güç olarak pervaneler kullanılır. Çoğu tekne pervanesi de saat yönünde döner ve bunlara “sağa dönüşlü pervane” adı verilir. Bunun nedeni arkadan bakıldığında pervanenin sağa, yani saat yönüne dönüyor olmasıdır. Sadece çift motorlu teknelerde motorlardan birinde sola dönüşlü pervane kullanılır. Bunun nedeni de teknede seyir sırasında oluşabilecek pervane dönüş etkisini minimuma indirmektir. Bu tür teknelerde de sancak pervanesi sağa dönüşlü olurken iskele pervanesi sola dönüşlü olur.

Pervane çapı pervaneyi çevirecek güç için belirleyicidir. Yani pervane çapı büyüdükçe onu çevirecek güç daha fazla olmalıdır. Pervane açısı ise pervanenin bir dönüşte kat edeceği mesafede belirleyicidir. Açı arttıkça pervanenin aldığı yol artar ancak ihtiyaç duyduğu güç de orantılı bir şekilde artar.

Pervaneler üzerinde yazan ölçülerin anlamı şöyledir. C14x12 olarak belirtilen bir pervanede 14 rakamı pervane çapını 12 rakamı ise pervane açısını inç olarak belirtir.

Pervane hasarı tekne motor aksamında birçok zarara yol açabilecek potansiyeli taşır. Basit bir pervane vidasının ne kadar pahalı bir arızaya yol açabileceğini tahmin bile etmek istemezsiniz. Aynı şekilde pervanede oluşabilecek titreşimde kötü haber uyarıcısıdır. Pervane ayarlanarak giderilmelidir.

Bir diğer dikkat edilmesi gereken durum da su yüzeyine çok yakın olan pervanenin havayı su içerisine çekerek hava – su karışımı oluşturmasıdır. Bu durumda pervanenin verimi düşer, tekne hızı olumsuz etkilenir.
Pervane mutlaka tekneye ve motora uygun olarak seçilmelidir. Ne çok büyük ne de çok küçük pervane tekne sahiplerini üzer. İdeale yakın olan pervaneyi seçmek zor bir karardır.
Günümüzde bilgisayar destekli analizler yapılarak tekneye en uygun pervaneyi önerebilen servisler mevcuttur. Bazı yerlerde de deneme yanılma yöntemi ile doğru pervane bulunmaya çalışılmaktadır.

Yazarın diğer yazıları