SON HABERLER :
Son 24 saatte 19 kişi yaşamını yitirdi Konyaaltı Sahili'nde sınır ihlali tartışması Bu hastalıkta 65 yaş riskli Bu vitaminde güneşsiz olmaz Antalyaspor seri peşinde
Yeni Soğuk Savaş kızışıyor
Antalya Ekspres

Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasındaki gerginlik her geçen gün daha da büyüyor. Covid-19 sonrası dünyanın kanımca en önemli gerçeği hepimizin kendimizi yeni bir ‘Soğuk Savaş’a hazırlamanız gerektiği.

Bu savaş da ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki orijinal Soğuk Savaş gibi hem maddi hem de ideolojik unsurları içinde barındıracak. 

İki ülke arasındaki maddi güç farkı her geçen gün Çin lehine azalıyor. Bundan yirmi yıl önce Çin ekonomisi ABD ekonomisinin yaklaşık onda biriyken bugün aşağı yukarı dörtte üçü kadar. Çin ABD'den sonra 250 milyar dolarla en fazla askeri harcama yapan ülke. Çin askeri ve ekonomik düzlemde güçlendikçe hem Amerika'nın Doğu Asya'daki askeri varlığını sorguluyor hem de dünyanın çeşitli yerlerinde inşa etmekte olduğu askeri üslerle kendini daha görünür kılıyor. ABD'nin aksine Çin küresel etkinliğini daha çok ekonomik araçlar üzerinden tesis etmeye çalışıyor. Tek Yol Tek Kuşak projesi merkezinde Çin'in olduğu ve son kertede bütün yolların Pekin'e çıktığı küresel tedarik ağları yaratmayı hedefliyor. 

ABD ise Çin'in yaklaşan küresel tehdit olduğunu herkese kabul ettirme telaşında. Hem NATO hem de Avrupa Birliği'nin Çin'i varoluşsal tehdit olarak tanımasını ve Avrupalı ve Asyalı müttefiklerinin kendi arkasında saf tutmasını istiyor. 

Diğer taraftan ABD, Hint-Pasifik bölgesinde yer alan ülkeleri Çin'e karşı uyandırma ve güçlerini birleştirmeye çağırıyor. 

Maddi güçlerini arttırma ve birbirlerini çevreleme stratejilerinin yanında iki ülke siyasi ve ekonomik ideolojileriyle kültürel değerlerini yayma noktasında da bir mücadelenin içindeler. Amerika'nın bu süreçte çok daha önde olduğu tartışmasız bir gerçek. Liberal demokrasi, serbest pazar ekonomisi ve evrensel insan haklarını merkeze koyan Amerikan modeli çok uzun yıllar tek geçer akçe olarak küresel hakimiyetini sürdürdü. Hatta bu karışım 1990-2008 yılları arasında Amerika'nın liderliğindeki tek-kutuplu liberal uluslararası dünya düzeninde birçok ülkenin önüne en ideal modernleşme ve kalkınma reçetesi olarak konuldu. Yumuşak güç indekslerinde Amerika hala Çin'in çok ilerisinde. Amerikan istisnacılığı ve Amerikan rüyasının hala ciddi sayıda alıcısı var. 

Buna mukabil Çin büyük bir hızla arkadan geliyor. Kalkınmacı devlet kapitalizmi ile toplumcu Konfüçyusçuluk anlayışı önce Doğu ve Güneydoğu Asya'da sonra da diğer coğrafyalarda her geçen gün daha fazla ilgi uyandırıyor. Çin'in kendini anlatma ve tanıtma noktasında yaptığı yatırım muazzam. Çok kısa sürede muazzam ekonomik büyüme gerçekleştiren Çin'in hayranlık uyandırmaması garip olurdu. 

Covid-19 iki taraf arasındaki bu maddi ve ideolojik Soğuk Savaşı iyice kızıştırmışa benziyor. Şu an her iki taraf da birbirlerine karşı bir karalama savaşı yürütüyorlar. Keskin güç mücadelesi iyice kızışmış durumda. Küresel salgını kontrol altına alıp yenme noktasında Amerikan modeli ciddi yara aldı. Covid-19 liberal demokrasi ve serbest piyasa ekonomisinin façasını bozdu. Amerika'nın bırakın küresel liderlik yapmasını kendi evindeki yangını dahi söndüremediği görülüyor. En fazla Koronavirus vakası ve ölüm oranı Amerika'da yaşanırken Amerikan ekonomisinin 1928 yılındaki büyük depresyonu andırır bir küçülme yaşayacağını neredeyse bütün ciddi ekonomistler söylüyor. 

Diğer taraftan Çin'in salgını yönetme ve kontrol altına alma noktasında gösterdiği performans da sorgulanıyor. İlk baştaki düzensizlik ve gizlilik ilerleyen zamanlarda terk edilmişse de salgının Çin Komünist Partisi'nin meşruiyetini olumsuz yönde etkilediğine dair ciddi bir kanaat var. Gizlilik, aşırı merkeziyetçilik ve hesap vermeme temelli yönetim anlayışı şu anda sadece Çin'de değil dünyanın diğer ülkelerinde de sorgulanır durumda. Çin üzerine oluşan olumsuz algıyı ortadan kaldırmak adına Çin'in yürüttüğü yardım ve medikal diplomasi faaliyetleri de daha çok propaganda olarak görülüyor. Çin Komünist Partisi eleştirilmek ve hesaba çekilmek istemiyor. Bu yöndeki ulusal ve uluslararası girişimleri önlemek adına elindeki araçları kullanmaktan çekinmiyor. Avustralya'dan yükselen eleştirileri bastırmak adına bu ülkeye ticaret kısıtlamaları getirmek bu yöndeki örneklerden sadece biri.

Şu anda ABD ve Çin 'bu süreci ben daha iyi yürüttüm ve bu yaşananların asıl müsebbibi karşı taraftır' söylemi üzerinden bir savaş yürütüyorlar. Güney Çin Denizi'nde iki ülke donanması arasında yaşanan gerginlik tansiyonu daha da arttırmış durumda. Çin'in Tayvan, Hong Kong ve Uygur politikaları bundan dört beş öncesine nazardan daha fazla eleştiriliyor. 

Harvard Üniversitesi'nin ünlü profesörü Graham Allison'un öngördüğü gibi iki ülke yakın gelecekte savaşır mı bilemeyiz ama yeni bir soğuk savaşın içinde olduğumuzu söylersek abartmış olmayız.

ANTALYA EKSPRES

Antalya’nın en iyi yerel gazetesi

Antalya EKSPRES Gazetesi 12/12/1983 tarihinde yayın hayatına başladı. Değişmeyen ilkeleri ile aralıksız yayınlanan Antalya Ekspres, tarafsız, özgür ve objektif gazetecilik anlayışını benimseyen cumhuriyetçi, yurtsever, milliyetçi, halkçı ve Atatürkçü bir gazetedir.

Tüm hakları saklıdır. 2017 © Antalya Ekspres