SON HABERLER :
Eski belediye başkanı, FETÖ davasından beraat etti 19 ilçede tek tarife Kaynak kitap yine bilmece! MHP Antalya İl Başkanı Aksoy görevinden istifa etti Tuncer resmen Genel Sekreter
Neden ritim
Antalya Ekspres

Bebek bekleyen bir annenin; ultrasonda yanıp sönen belli belirsiz bir noktanın; doktorun kalp atışları olduğunu söylemesi ve daha sonra sesin dışarıya verilip hızlı ritmik bir sesin duyulmasıdır varlığının kabulü. Yaşasın anne olacağım! Bu ritim hiç bitmesin diye toplu iğne başı büyüklüğündeki bu noktayı korumak için göbeğine sarılma süreci başlamıştır.

Anne karnında kalp atışları duyulduğu zaman, kendi kalp atışları ve annenin kalp atışları arasındaki ritim farklılığı bir ritim oluşturur bebeğin kulaklarında. İlk beste yapılmıştır. Dumdum, dumdum, duuumduuum, duuumduuum.

Ritim arzumuzun sebebi bu mudur?

Yeni doğan bebeğe söylenen ninni, kendini güvende hissetmesi için midir?

Ritim duygusu gelişsin diye düzensiz çalınan davulun ilk düzenli ritimleri duyulduğunda atılan çığlık bebeğin büyüdüğünü ve ne kadar akıllı, yetenekli olduğunu göstermez mi? Hele bebek müzikle salınmaya başladıysa beyin koordinasyonlarının ne kadar mükemmel olduğu söylevleri bütün sülaleye anlatılır ve videoları çekilip yollanmaz mı?

İnsan vücudundaki kimyasal faaliyetleri yürüten, organlara ve onların bir günlük görevlerini tarif eden biyolojik saat dediğimiz sirkadiyen ritim ise uyuma, uyanma, vücut biyolojisini ve duygu durumlarını düzenler. Ritim bozulduğunda ruh durumu ve beden sağlığı bozulmuştur. Yaklaşık yirmi yıldır yeni bir bilim dalı olarak kabul ediliyorkronobiyoloji (vücut saati). Tıpkı bitkiler, hayvanlar hatta mantarlar gibi insan vücudunun da hemen her hücresinde bir saat işliyor.

Kuşların ötüşündeki ritim, aslanın kükremesinde, yunusların çıkardıkları seslerde, ağaçkakanın vuruşlarında, leoparın koşuşunda, mercanın büyümesindedir ritim…

Dünyanın dönmesinde, burçların, gezegenlerin sıralanmasında, denizin dalgalarında, rüzgârın uğultusunda, heyelanın akışında, çığın büyüyerek gelmesinde, selin kapladığı alanın sürüklenmesinde, kar yağışının hafifliğinde ve tipinin boğuculuğunda, hatta çöllerde oluşan rüzgâr dalgalarının düzenindedir ritim…

Ritim arayışı hayata karşı güven duygumuzu tanıdık olmakla sağlıyor. Farklı ritimler ise kişilik farklılıkları gibi bir yenilik, yeni biriyle karşılaşma, merak etme, şaşırma ve öğrenme arzusunu beraberinde sunuyor. Beğenmediğimiz bir ritim ise tanışmak istemediğimiz bir yabancı gibi görmemezlikten geliniyor.

Sanatta ritim ise vazgeçilmez bir unsur.

Zanaatkârritimle var olur. Çünkü zanaat ustalık gerektirir ve bir usta yaptığı işin ritmini yakalamışsa ustadır. Taş ustasını dinlerken ritim bozulduysa anlayın ki taş kırılmıştır. Usta bir ressam bilek ritmini kaybetmişse resmi yapmayı bırakmıştır. Mimar ise hayatın ritminin mekânla ilişkili olduğu düşüncesinden yola çıkar çoğu zaman.

Okumanın güzelliği;eserde kendine has yöntemlerle oluşturulan ritmin; ses, söz, mekân, eşya, olay gibi motiflerin; okuyucunun keyif alacağı aralıklarla tekrarlamasıyla mümkündür.

Kitabın saat yönünde belli bir düzen, harf büyüklüğü, başlık renkleri ve benzer unsurlarla tasarlanması da ritmik unsurları barındırmak içindir.

Resimde ritim gözün bir objeden diğerine rahatlıkla kayabilmesidir. Tekrarlama temeli üzerine bir tasarım prensibi olan ritim; görsel öğelerin uyumlu ve düzenli veya düzensiz tekrarlar halinde kullanılmasıdır.

Resim, heykel veya herhangi bir sanat dalında biçim tekrarı, boyut tekrarı, renklerin tekrarı, dokuların tekrarı, yönlerin tekrarı, pozisyonların tekrarı, alanların tekrarı ritim yaratır. Bu ritimler; sıralı, ilerleyen ve perspektif ritimleri ile olabilir.

Ritmin şekli duygu aktarımını sağlar;

Kırık çizgiler; hayatın kırılma noktaları gibidir, kararsızlık ve ölümsüzlüğe gönderme yapar.

Birbirini kesen çizgiler; çatışma ve şiddeti,

Yükselen çizgiler; güç ve kudreti,

Yatay çizgiler; huzuru,

Yuvarlak çizgiler; mükemmelliği, yaratıcılığı,

Merkezden yayılan çizgiler; kuvveti, gücü,

Merkeze doğru giden çizgiler; önemi,etkilemeyi,

Merkezde toplanan kırık çizgiler; heyecan, patlama duygusunu,

Birbirine destek kırık çizgiler; güven ve güçlülüğü,

Ölçülü eğri çizgiler; sevinci, neşeyi çağırır.

Sanatçı için; düzenli, değişken, akıcı, ilerleyen veya tesadüfi ritimleri kullanmak neyi nasıl ifade edeceğinin gizli formülü gibidir. Çizginin şekli, kalınlığı, çizgiler arasındaki boşluğun hacmi, rengi hep ritim sağlamak içindir. Çünkü sanatçı ritim yaratabilmişse anlatmak istediğini anlamaya çalışan bir seyirci ile buluşabilir. Sanatçının ritmi kaybetmesi kendi iç huzursuzluğu kadar seyircinin de eser karşısında yaşadığı kaostur. Sanatçı ile seyirci arasındaki anlatma ve algılama ilişkisi ritim varsa gerçekleşebilir.

* * *

Ne güzel bir denge yakalamıştır Nazım Hikmet kendi ile okuyucu arasında. Saman Sarısı şiirinde yakaladığı ritimle anlatmak lazım ritmin güzelliğini;

Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin,

İşin kolayına kaçmadan ama

Gül yanaklı bebesini emziren melek yüzlü anneciğin resmini değil

Ne de ak örtüde elmaların

Ne de akvaryumda su kabarcıklarının arasında dolanan kırmızı balığınkini

Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin

1961 yazı ortalarında Küba'nın resmini yapabilir misin

Çok şükür çok şükür bugünü de gördüm ölsem de gam yemem

Gayrının resmini yapabilir misin üstat

Yazık yazık Havana'da bu sabah doğmak varmışın resmini yapabilir misin

* * *

Sanatçı da evren ritmi içinde varlığını sürdürür. Bütün arayışları evrende yeni ritimler yaratmaktır. Çünkü anlatılacak o kadar çok şey ve keşfedilmemiş o kadar çok ritim var ki!

ANTALYA EKSPRES

Antalya’nın en iyi yerel gazetesi

Antalya EKSPRES Gazetesi 12/12/1983 tarihinde yayın hayatına başladı. Değişmeyen ilkeleri ile aralıksız yayınlanan Antalya Ekspres, tarafsız, özgür ve objektif gazetecilik anlayışını benimseyen cumhuriyetçi, yurtsever, milliyetçi, halkçı ve Atatürkçü bir gazetedir.

Tüm hakları saklıdır. 2017 © Antalya Ekspres